Deel 38: Opvoeding pup (1)

Ik kijk op mijn computerscherm en zie dat mijn volgende patient in de wachtkamer zit : een Golden retriever pup van 9 weken. Ik vind het altijd heel boeiend om pupjes te verzorgen en ga enthousiast de deur openen. Op enkele meters van mij zie ik het schattige bolletje haar zitten. Ik ga op mijn hurken zitten en roep op een speelse toon zijn naam. Meteen staat het hondje op en begint luid te grommen. De eigenaar begint te lachen en zegt : "dat doet hij altijd als iemand hem roept! Hij heeft een ondeugend karaktertje voor zijn leeftijd!" Hij aait het hondje over zijn kop en tilt hem op.

Als de eigenaar een paar minuten later het diertje op de behandeltafel zet, merk ik dat de pup hevig in de handen van zijn baasje begint te bijten. Ik vraag aan de eigenaar of hij dat thuis ook doet. De eigenaar begint te glimlachen en antwoordt: "Ja, thuis doet hij het ook, maar het kan geen kwaad hoor want het doet geen pijn!". Verbaasd over het antwoord vertel ik de eigenaar dat het hondje dat niet mag doen. Als het diertje hier een gewoonte van maakt, zal hij dit blijven doen, ook als hij zijn volwassen tanden heeft. Plots wordt de eigenaar bleek en zegt: " Oh, dat wist ik niet! Wat moet ik doen om dat te vermijden.?"

Een nieuwe pup in huis halen is altijd een onvergetelijke belevenis. Maar het is van groot belang om de nodige informatie te hebben over de opvoeding. Het is tijdens de eerste maanden van zijn leven dat een pup de nodige ervaringen op moet doen om van een leuke pup een lieve en evenwichtige volwassen hond te worden. Als dierenarts vind ik het dan ook van primair belang om de nodige tijd te besteden aan een eigenaar met nieuwe pup. Ik besef heel goed dat eigenaren meestal niet onverschillig of onverantwoordelijk zijn, maar ze missen vaak de nodige kennis om hun taak goed te vervullen. En hierbij speelt de dierenarts een belangrijke rol om de eigenaar te helpen en advies te geven.

1.Goed communiceren met de hond

  • Het belang van de woorden
    Een hond begrijpt heel weinig woorden. Als u bijvoorbeeld zegt: "Ik moet even weg Max, en je moet heel lief zijn tot ik terugkom", dan begrijpt de hond enkel: "Bla bla bla … Max, bla bla bla…". Maar waar de hond wel veel aandacht aan besteedt is de manier waarop u spreekt : uw houding, uw bewegingen, de toon van uw stem, uw gelaatsuitdrukking. Als u op een lieve manier tegen uw hond zegt dat hij stout is, zal hij heel blij reageren omdat hij dit als een beloning ziet. Maar als u met een brutaal handgebaar tegen de hond roept dat hij lief is, zal hij denken dat hij gestraft wordt. Een ander voorbeeld dat vaak voorkomt : de hond probeert de dierenarts te bijten, waarop de eigenaar de hond in de armen neemt en met een zachte stem zegt : " Max dat is niet flink, je bent stout". De hond begrijpt de zin niet maar beschouwt de niet- verbale taal (zachte stem, fysich kontact) als een beloning. Dit zal hem de neiging geven om het een volgende keer weer te doen, wat net niet uw bedoeling is!
  • Het belang van de houding
    Als u een commando geeft aan uw hond, moet u een houding aannemen die duidelijk laat zien dat u de baas bent : buig met uw lichaam voorover, een beetje over de hond heen; zet uw schouders wat opzij; kijk naar de rug van de hond en wees steeds zelfverzekerd (de hond kan heel goed inzien dat u twijfelachtig bent en zal er ook meteen profijt van trekken). Houding om de hond uit te nodigen tot spelen : ga op uw hurken zitten, neem een warme stem aan en klap in je handen. U kunt deze houding bijvoorbeeld ook aannemen als uw hond niet naar u toe wil komen : neem dan de speelhouding in en beloon de hond als hij naar u toekomt door hem lief aan te spreken en hem overbodig te aaien. Straf hem zeker niet, zelfs niet als het een tijdje heeft geduurd voor hij naar u toe komt. Als u dit doet denkt de hond dat hij gestraft word omdat hij naar u toe komt.

2.Straffen en belonen

  • Belonen
    Belonen kan met een koekje, maar het kan ook anders. U kunt uw hond ook belonen door met een overdreven lieve stem tegen hem te praten en door hem te aaien en hem aan te kijken. Het is belangrijk ongewenst gedrag niet te belonen (meestal wordt dit gedaan zonder het te beseffen). Bijvoorbeeld: Uw hond blaft om aandacht te trekken. In zo'n geval moet u de hond zeker niet aankijken, aaien of tegen hem praten. Dit zal door de hond worden gezien als een beloning. De beste manier van reageren is de hond volledig te negeren, dus niet aaien, niet aankijken en niet aanspreken. Pas als de hond stopt met blaffen mag u hem belonen.
  • Straffen
    Ik zou graag de nadruk zetten op het feit dat belonen altijd veel effectiever is dan straffen. Als u echter toch moet straffen moet u dat doen op het ogenblik zelf dat de hond het ongewenst gedrag vertoont. Een hond onthoudt enkel het gedrag dat hij enkele minuten van tevoren heeft vertoont. Bijvoorbeeld: U komt thuis en de hond heeft in huis geplast. Straf de hond dan niet want hij beseft niet waarvoor hij gestraft word. Het beste is om hem te negeren. Breng de hond alvorens u alles opruimt naar een andere ruimte. Doe dit zonder iets tegen de hond te zeggen. Als u alles opruimt in bijzijn van de hond zal hij dit zien als een beloning. Als u echter thuiskomt en u betrapt de hond op heterdaad bij het plassen in huis, dan moet u de hond meteen straffen. U pakt de pup in zijn nekvel (dit doet hem geen pijn, maar heeft hetzelfde effect als een moeder die haar pups in het nekvel pakt) en schudt hem zachtjes heen en weer terwijl u luid "NEE" roept. Steek de pup niet met zijn neus in zijn urine want dit is niet hygienisch en het heeft bovendien absoluut geen effect. Houd de hond zo vast tot hij rustig wordt (het kan de eerste keren een paar minuten duren, maar u moet het wel volhouden tot hij rustig wordt). Uit mijn eigen ervaring vind ik dat de beste manier om een hond evenwichtig op te voeden is om ongewenst gedrag te negeren en gewenst gedrag te belonen.

3.Het spel

Het is belangrijk dat u als baasje het initiatief neemt om te gaan spelen. Bijvoorbeeld: U zit rustig op de bank uw krant te lezen en Spikey springt tegen u op met zijn balletje in zijn bek. In zo'n geval moet u de hond negeren en absoluut geen aandacht aan hem besteden. Als hij na enkele minuten ophoudt en weer rustig in zijn mandje gaat liggen, mag u opstaan en hem uitnodigen tot spelen. Deze keer neemt u de beslissing. Er zit maar enkele minuten tussen maar voor de hond is het erg belangrijk. Als de hond te brutaal speelt en begint te bijten, of tegen u op begint te springen, moet u meteen het spelletje stoppen. U moet dan de hond negeren tot hij weer rustig wordt. Als de hond in uw vingers bijt, roept u heel hard "AU". Hierdoor schrikt de hond en zal hij uw vingers loslaten. U moet dan snel een stuk speelgoed of iets anders waar hij wel op mag bijten in de bek steken. Als de hond blijft bijten moet u hem in zijn nekvel pakken en luid "NEE" tegen hem zeggen. Het is belangrijk, als u aan het spelen bent, dat u steeds de winnaar bent want u bent de baas. Als de hond zijn balletje naar u toebrengt, moet u het nooit uit zijn mond pakken. Doe alsof u de hond negeert en wacht tot de hond zelf het balletje laat vallen. Beloon de hond nu flink.

4.Zindelijk maken

Zet de pup na elke maaltijd buiten. Hiervoor is het belangrijk dat de pup op vaste tijden gevoerd wordt. Zet de pup ook buiten iedere keer als hij wakker wordt. Zet hem op de plaats waar hij zijn behoeften moet doen en blijf daar tot hij ook daadwerkelijk zijn behoeften heeft gedaan. Beloon hem dan heel hard. Als de pup op heterdaad betrapt word terwijl in huis zijn behoeften doet, pak hem dan in zijn nekvel en zeg luid "NEE". Zet hem dan meteen buiten op de plaats waar hij zijn behoeften wel mag doen. Wacht tot hij zijn behoeften doet en beloon hem dan. Het leerproces kan soms veel geduld vergen, maar het is belangrijk om het heel consequent te doen. Als de hond zijn behoeften binnen heeft gedaan moet u dit niet opruimen in het bijzijn van de pup omdat hij dit zal zien als een beloning. Straf de hond enkel als u hem op heterdaad betrapt. Leg geen krant in huis waar de hond zijn behoeften op kan doen. Het is het beste om vanaf het begin meteen de juiste plaats aan te leren.

Bruno Ballieu, dierenarts.

Previous page: Belevenissen | Next page: Deel 136: Punky: de kat met geluid uit zijn oor