Ontworming

Een besmetting met wormen schaadt de gezondheid van uw huisdier. Bovendien kan een worminfectie ook de mens besmetten! Daarom is preventieve ontworming even belangrijk als de jaarlijkse enting of de ontvlooiing!

Er zijn verschillende soorten wormen die problemen kunnen veroorzaken bij honden en katten. Een lintwormbesmetting wordt opgelopen na het opeten van vlooien. Spoelwormen worden verspreid via aarde die verontreinigd is met uitwerpselen. Uitlaatstroken zijn zo een ideale bron voor een worminfectie! Katten likken zichzelf veelal schoon na een buitenwandeling en likken zo de wormeieren op. Ook katten die nooit buiten komen, komen in contact met besmette aarde via schoenen en potgrond. Pups en kittens worden al in de baarmoeder of via de moedermelk besmet met spoelwormen. Elke teef of poes heeft wormlarven in haar lichaam, ook al wordt ze goed ontwormd. Dit zijn zogenaamde 'rustende' larven waar de teef of de poes zelf geen last van heeft. Deze rustende larven worden actief zodra de teef of poes drachtig is. Bijna elke pup en kitten is besmet met spoelwormen.

Bestrijding en preventie
Waar wij ons in Dierenkliniek "Brouwhuis" sterk voor maken is dat u steeds kunt beschikken over de meest recente, werkzame ontwormingsmiddelen. Elders zijn helaas veel middelen verkrijgbaar die niet meer werken. Het beste is om al uw huisdieren tegelijkertijd te ontwormen en te ontvlooien. Op dit ogenblik adviseren wij:

Profender pipetjes
Profender is een modern en stressloos te gebruiken ontwormingsmiddel voor de kat. Het is een spot-on. De wormbehandeling bestaat uit de toediening van één pipet in de nek van uw kat. Een pipet werkt tegen spoelwormen, haakwormen en lintwormen, waaronder ook de vossenlintworm. Het is dus een volledige ontworming van uw kat.

Profender wordt geleverd in pipetjes die in de nek worden gedruppeld. Stronghold is een heel veilig middel en is ook geschikt voor puppies, kittens en drachtige dieren. Profender is te gebruiken vanaf 8 weken leeftijd.

Stronghold pipetjes
Stronghold is een heel modern en uniek ontwormingsmiddel omdat het een spot-on toediening is waarmee u uw huisdier behandelt tegen een groot aantal uitwendige en inwendige parasieten. Met één pipet in de nek is uw kat een maand lang beschermd tegen onder andere vlooien, oormijt, schurftmijt, spoelwormen, hartwormen. Voor dieren die meegaan op vakantie geldt dat Stronghold ook werkzaam is tegen de gevreesde hartworm. Bij de kat is Stronghold ook nog werkzaam tegen haakwormen.

Voor een goede ontworming wordt de pipet maandelijks toegediend. Op deze manier worden spoelwormen, hartwormen en haakwormen bij de kat direct gedood. Lintwormen worden door Stronghold niet bestreden. Maar wanneer de pipetten maandelijkse worden toegediend worden de vlooien bestreden die de lintworm overbrengen. Stronghold is een heel veilig middel en is ook geschikt voor kittens en drachtige dieren.

Drontal tabletten
Drontal tabletten zijn werkzaam tegen de belangrijkste rondwormen en lintwormen bij katten. Er bestaan ook iets grotere tabletten voor grote katten. Drontal tabletten worden in één keer toegediend.

Vitaminthe pasta
Vitaminthe is een pasta die goed te gebruiken is bij kittens. Het middel is handig te doseren op gewicht. Vitaminthe werkt tegen larven en volwassen spoelwormen, zweepwormen en haakwormen en volwassen lintwormen. De pasta kan meteen in de mond toegediend worden, maar mag ook gemengd worden door de voeding of opgelikt worden door uw kitten.

Ontwormingschema
Volwassen katten moeten 4 keer per jaar ontwormd worden. Als uw huisdier in contact komt met kinderen onder de 4 jaar adviseren we om minimaal 4 maal per jaar te ontwormen, omdat met name spoelwormen in verband worden gebracht met luchtwegklachten bij kinderen. Stronghold mag u zelfs iedere maand gebruiken. 

Bij de de drachtige poes is ons advies om 4 weken na de bevalling te ontwormen. Stronghold is een veilig middel, ook tijdens de dracht!

Soorten wormen
Bij honden en katten komen in Nederland twee verschillende typen wormen voor: de rondwormen en de lintwormen. Als u uw huisdier meeneemt op vakantie, moet u ook rekening houden met de mogelijke infectie met hartwormen.

1. Rondwormen
De rondworm heeft zijn naam te danken aan zijn ronde vorm. Er bestaan zowel mannelijke als vrouwelijke rondwormen. Enkel de vrouwelijke rondwormen kunnen eitjes leggen. De rondwormen kunnen verdeeld worden in 3 families :

1.1. Spoelwormen (Nematoden)
Spoelwormen zijn de meest voorkomende wormen bij honden en katten. Ze zijn gemakkelijk te herkennen aan de "spaghetti-achtige" vorm. Kattenspoelwormen zijn ongeveer 5 tot 10 cm lang en bij de hond zijn spoelwormen ongeveer 10 tot 20 cm lang. De hondenspoelworm is de grootste spoelworm in de hond.

De volwassen wormen leven in de darm van de hond tussen het voedsel. Het enige wat ze doen is voedsel opnemen en zich voortplanten: het vrouwtje produceert wel 200.000 eitjes per dag! Een volwassen hondenspoelworm leeft naar schatting ongeveer een jaar in de hondendarm. In die tijd kan een vrouwtje dus ongeveer 70 miljoen eitjes produceren!

De besmette hond kan andere honden besmetten: de vrouwtjeswormen leggen eitjes die met hondenpoep mee naar buiten komen. In ieder eitje ontwikkelt zich een larve. Onder gunstige omstandigheden (zomer) duurt dit ongeveer 14 dagen, in de winter soms maanden. Vanaf dat moment kan het eitje met larve een nieuwe hond besmetten. Soms gebeurt dat vrij snel, maar het kan zijn dat een eitje jarenlang "op de loer ligt" voor een nieuwe hond. Dus liggen er honderden miljoenen eitjes verspreid over stoepen, velden enz. op hun kans te wachten. Die eitjes zijn kleiner dan1/10mm en dus met het blote oog niet te zien. Ze zijn kleverig en blijven gemakkelijk aan de poten of vacht van een (andere) hond of mens zitten. Als een hond of een kat zo'n eitje oplikt en inslikt, raakt hij besmet.

Omdat de eitjes ook aan uw schoenen kunnen vastplakken, is het belangrijk om uw huisdier regelmatig te ontwormen, ook als hij nooit buiten komt!

Vanuit de maag en de dunne darm komen de larven in het bloed terecht. Het bloed vervoert ze eerst naar de lever en daarna naar de longen. Vanuit de longen kunnen de larven, bijvoorbeeld door hoesten, weer in de bek komen, waarna ze weer worden ingeslikt en nog een keer in de maag komen. Bij deze tweede reis door de maag zijn ze al verder ontwikkeld, en als ze weer in de dunne darm zijn groeien ze uit tot volwassen wormen die eitjes gaan leggen. Dit alles duurt 4-5 weken. Bij volwassen honden verplaatsen de larven zich, deels op eigen kracht, door het lichaam. Ze kunnen uiteindelijk in allerlei organen terechtkomen, ingekapseld worden en daar nog jarenlang voortleven. In principe komen deze ingekapselde larven niet meer vrij en uiteindelijk gaan ze dood. Alleen als ze in een teef zitten en deze wordt loops of drachtig kunnen de wormlarven door hormonale veranderingen in de hond toch weer in het bloed komen en van daaruit in de baarmoeder of de moedermelk. Zo kunnen pups besmet worden met larven die alleen nog maar hoeven uit te groeien tot volwassen spoelwormen.

Er wordt aangenomen dat ALLE pups met een spoelworminfectie geboren worden en de meeste kittens deze na de geboorte oplopen.

1.2. Haakwormen
Haakwormen zijn een tiental keer kleiner dan spoelwormen (5 tot 18mm lang). Deze wormen dringen door de huid van uw huisdier naar binnen om via de bloedbaan de darm te bereiken en er in enkele weken op te groeien tot een volwassen haakworm. Honden en katten kunnen ook besmet worden met haakwormen via de moedermelk of door het eten van gras of aarde die besmet is met uitwerpselen van besmette dieren. Haakwormen voeden zich met darmcellen en bloed, en veroorzaken zo ernstige schade.

1.3. Zweepwormen
Zweepwormen komen alleen voor bij de hond. De lengte varieert van 4 tot ongeveer 8 cm. De hond besmet zich door het oplikken van rijpe wormeieren in uitwerpselen van besmette honden of vossen. Ze nestelen zich in de wand van de dikke darm en veroorzaken waterige diarree met soms wat bloed bij. Deze wormbesmetting komt niet vaak voor.

2. Lintwormen (Cestoden)
Lintwormen leven in de darm van honden en katten. Ze kunnen enkele millimeters tot enkele meters lang worden. Ze bestaan uit een kop, een hals en een groot aantal schakels (proglottiden) die gevuld zijn met tientallen lintwormeitjes. Lintwormen zijn herkenbaar aan de "rijstkorrelachtige"structuren die aan de anus van uw huisdier kunnen vastplakken.

De lintwormschakels zijn te vinden in de uitwerpselen of op de vacht van uw huisdier. Deze schakels, die gevuld zijn met honderden eitjes, worden opgenomen door een ander dier (een "tussengastheer"), waarin de eitjes zich ontwikkelen tot lintwormlarven. Voorbeelden van tussengastheren bij de kat zijn vlooien en muizen, bij de hond zijn het bijvoorbeeld vlooien en konijnen.

De vlo speelt een belangrijke rol als tussengastheer: De eitjes van de lintworm plakken vast aan de anus van uw hond of kat. Die eitjes worden opgegeten door vlooien. Een pup of kitten besmet zichzelf door het oplikken van besmette vlooien.

HET IS DUS OOK HEEL BELANGRIJK OM UW HUISDIER GOED TE ONTVLOOIEN !

3. Hartwormen
Hartworm is een ziekte die wordt veroorzaakt door een zogenaamde rondworm (Dirofilaria immitis) waarvan de larven een trektocht maken via de bloedbaan, met als eindstation het hart en/of de longslagaders. Hartworm wordt overgebracht via muskieten die met de larven van deze parasiet zijn besmet. Gelukkig komt hartworm in Nederland nog niet voor, maar het vormt wel een toenemend probleem in veel bekende vakantielanden.! Stronghold (selamectine) pipetjes zijn werkzaam tegen de hartworminfectie.

Bescherm uw huisdier tegen hartworm als u op vakantie gaat in een risicogebied!

Symptomen
Wormen verminderen de conditie van uw huisdier. Een milde tot matige worminfestatie beperkt zich meestal tot één of meerdere van volgende klachten:

  • Diarree (soms met bloed, slijm of wormen bij)
  • Braken (soms met wormen bij)
  • Opgezet buikje
  • Zwakte
  • Bloedarmoede
  • Vermagering en soms tevens veel eten
  • Groei achterstand
  • Doffe vacht
  • Met achterste op de grond wrijven (sleetje rijden)
  • "Rijstkorrels" (= stukjes lintworm) aan anus of "spaghetti-slierten" (= spoelwormen) in de ontlasting

Wanneer diarree en braken lang aanhoudt bestaat er gevaar voor uitdroging en ondervoeding, en mogelijk sterfte. Soms zal de dierenarts een microscopisch ontlastingsonderzoek doen om de wormeitjes te kunnen onderzoeken.

Risico voor mensen
Spoelwormen zijn ook besmettelijk voor de mens! Vooral kinderen die met hun dierenvriendje spelen lopen een groot risico op besmetting. Een eenvoudig contact met dierlijke uitwerpselen, die men natuurlijk buiten bijna overal aantreft, vooral in zandbakken maar ook in publieke parken en speeltuinen, kan voldoende zijn om mensen te besmetten. In tegenstelling tot dieren ontwikkelen de spoelwormen zich bij mensen niet tot volwassen wormen. De larven die uit deze eieren onstaan doorboren de darmwand en verspreiden zich via de bloedbaan in het menselijk lichaam, waar ze kleine ontstekingen veroorzaken. Een aantal organen, zoals de lever en de longen, maar ook de ogen of de hersenen, kan op deze manier aangestast worden. Dit uit zich in griepachtige verschijnselen zoals koorts, buikpijn en hoesten. Bovendien heeft een onderzoek uitgewezen dat allergische fenomenen bij kinderen met aanleg tot astma versterkt worden door een spoelworminfectie.

De lintworm die wordt overgedragen door de vlo is besmettelijk voor de mens, maar niet echt gevaarlijk. Na toevallige opname van een vlo kan een kleine volwassen lintworm zich in de darm van de mans ontwikkelen en zo aanleiding geven tot lichte buikklachten. Hygiëne is heel belangrijk om onszelf te beschermen tegen worminfecties. Met de gebruikelijke schoonmaakmiddelen en desinfectans worden spoelwormeieren niet gedood. Daarom moeten we zorgen dat er zo min mogelijk contact is met besmettelijke eieren:

  • Verwijder zorgvuldig honden- en kattenpoep uit de kennel, de kattenbak, de tuin en de zandbak.
  • Laat katten hun behoefte doen op een kattenbak en verschoon deze regelmatig.
  • Reinig vaste ligplaatsen van honden en katten regelmatig (mand, vloer)
  • Zandbakken moeten worden afgedekt zodat honden en katten er niet in kunnen
  • Was de handen altijd na het tuinieren en na het verwijderen van honden- en kattenpoep
  • Houd de nagels van uw kinderen kort en laat ze hun handen wassen na het spelen en voor het eten

Meest voorkomende misverstanden over wormen
Ik kan niet besmet worden door de wormen van mijn hond. Ik merk niks speciaals aan de ontlasting van mijn huisdier. Mijn huisdier heeft dus geen wormen.
FOUT! Wormen kun je in eerste instantie zelden met het blote oog zien. Wanneer de wormen in de uitwerpselen zichtbaar zijn, is de besmetting reeds zeer ernstig!

Ik kan niet besmet worden door de wormen van mijn hond.
FOUT! Een besmetting is heel snel gebeurd : u speelt met uw huisdier die verse wormeitjes op zijn vacht draagt. Nadien stopt u zonder het te beseffen uw vingers in uw mond...

Enkel pups en kittens kunnen wormen krijgen.
FOUT! Bepaalde soorten wormen vormen inderdaad vooral een gevaar voor pups en kittens. Toch kunnen de lint- en de rondwormen ook de volwassen dieren besmetten!

Ik geef geen rauw vlees aan mijn huisdier. Er is dus geen gevaar voor wormen.
FOUT! Uiteraard kan rauw vlees gevaarlijk zijn, maar er zijn voldoende andere oorzaken. Een kat of een hond kan overal met zijn neus in zitten en snuffelen...

Veel gestelde vragen over ontwormen
Mijn hond heeft vannacht in de kamer gepoept. Loop ik nu een risico bij het opruimen?
Nee, eitjes van spoelwormen in verse honden- of kattenpoep worden pas na enkele weken besmettelijk. Er is dus geen direct risico voor besmetting.

Als ik een ontwormde pup koop, wat bedoelt men daar dan mee?
Ontwormde pups die te koop worden aangeboden, zijn vaak maar een keer ontwormd. Dit moet in het eerste levensjaar nog een aantal keren herhaald worden (zie op deze pagina onder ontwormingsadvies).

Als ik mijn huisdier ontworm, zijn dan alle wormsoorten weg?
Nee, spoelwormen bijvoorbeeld, worden niet gedood met een lintwormmiddel.

Moet mijn kat ontwormd worden als hij nooit buiten komt?
Ja! Er is namelijk altijd contact met de buitenwereld door bijvoorbeeld modderschoenen van uzelf, bezoek, zand en stof dat met de wind meegevoerd wordt, bezoek van andere honden en katten, enz. Eitjes zijn microscopisch klein en kleverig en worden gemakkelijk overal mee naartoe gevoerd.