Digitale Röntgen

Voor een volledige diagnose is het soms nodig om als aanvulling op het algemene onderzoek een uitgebreider onderzoek te doen. Het maken van een röntgenfoto is is een van die mogelijkheden. Van fokdieren worden met röntgenfoto's zowel ellebogen als heupen beoordeeld.

Dierenkliniek "Brouwhuis" wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde "digitale röntgen". Hieronder de voordelen van deze moderne techniek:

Wat kun je zichtbaar maken
Met behulp van een röntgenfoto kan het inwendige van een dier zichtbaar gemaakt worden. Vooral het skelet leent zich hiervoor uitstekend. De botten bevatten namelijk veel calcium dat als eigenschap heeft dat het röntgenstralen veel beter tegenhoudt dan de omringende weefsels. Deze zogenaamde "weke delen" kunnen we vaak met behulp van de echoscopie beter bekijken.

Soms is het echter mogelijk om door middel van een trucje ook van deze weke delen veel informatie op een röntgenbeeld te verkrijgen. We laten dan een contrastmiddel in of om het betreffende orgaandeel lopen. Dit contrastmiddel kan röntgenstralen tegenhouden of juist volledig doorlaten waardoor het betreffende orgaandeel zichtbaar gemaakt wordt. Een voorbeeld hiervan is het zgn. myelogram, waardoor de exacte plaats van een hernia van de rug kan worden weergegeven. Het contrastmiddel hecht hierbij aan de vliezen van het ruggenmerg. Lucht heeft als eigenschap dat het juist weinig röntgenstralen tegenhoudt. Hiervan kunnen we gebruik maken bij het onderzoek van bijvoorbeeld de urineblaas.

De ene röntgenfoto is de andere niet
Het maken van een goede röntgenopname is niet eenvoudig. Het vereist veel vakmanschap, ervaring, goede apparatuur, goede instellingen, een meewerkende patiënt en een goede anatomische kennis. Alvorens wij overgaan tot het stellen van een diagnose beoordelen wij een röntgenfoto altijd eerst op zijn kwaliteit. Onze stelregel hierbij is:
alleen de beste foto is goed genoeg.

Digitale röntgen
Dierenkliniek "Brouwhuis" beschikt over een digitaal röntgensysteem. Het röntgenapparaat is een Philips Super M-80. Dit is een bijzonder krachtig apparaat (500 mA bij 100 KV) dat als voordeel heeft dat de belichtingstijden erg kort zijn waardoor de kans op bewegingsonscherpte zeer klein is. Niet iedere praktijk kan dit apparaat vanwege zijn omvang plaatsen.

De foto's worden niet meer ontwikkeld zoals dat in het verleden ging. De röntgenstralen worden opgevangen met Fosforplaten. De beelden worden met een scanner afgelezen en in de computer opgeslagen. Het grote voordeel van digitale röntgen is dat het beeld veel sneller te bekijken is. Door het gebruik van de computer kunnen de beelden worden uitvergroot of bewerkt.

Heupdysplasie onderzoek
Heupdysplasie of HD is een veelvoorkomende aandoening bij honden. HD-foto's worden om de volgende redenen gemaakt:

  • Fokkerij
  • Werkhond
  • Inventarisatie voor toekomstig gebruik op verzoek eigenaar (zoals hondensport)
  • (Pijn)klachten

Iedere röntgenfoto moet objectief worden beoordeeld, daarom worden alle officiële HD-foto's onder gelijke omstandigheden gemaakt. Bij het maken van officiële HD-foto's wordt (lichte) narcose toegepast. Dit heeft ermee te maken dat de vereiste houding en het uitdraaien van de knieën voor de "positie 1" foto zonder sedatie te pijnlijk is voor de meeste honden. Daarnaast is de narcose een vereiste van de Hirschfeld Stichting. 

Elleboogdysplasie onderzoek
Het maken van officiële elleboogfoto's voor Elleboogdysplasie of ED is voor enkele rassen verplicht. Veelal gaat het in deze om dieren waarmee gefokt wordt. Er zijn echter ook dieren waarbij elleboogfoto's gemaakt moeten worden vanwege pijnklachten.

Wie beoordeelt de röntgenfoto's?
Officiële HD-foto's en ED-foto's worden in Nederland beoordeeld door de Hirschfeld Stichting. Andere foto's worden door de behandelend dierenarts in eerste instantie zelf beoordeeld. Daarna worden deze aanvullend beoordeeld door de andere dierenartsen. In onze kliniek hebben we het voordeel dat er meerdere dierenartsen werken, die allemaal een opleiding en ook verschillende nascholingen in de röntgenologie hebben gevolgd. Toch maken wij in Dierenkliniek "Brouwhuis" ook geregeld gebruik van gespecialiseerde röntgenologen. In dat geval worden de foto's verstuurd per e-mail.

NB: Er zijn veel factoren die het uiteindelijke beoordelingsresultaat van een officiële röntgenfoto kunnen beïnvloeden. Wij vinden het verwerpelijk om bij het maken van HD-foto's en ED-foto's trucs toe te passen met als doel een betere score bij de Hirschfeld Stichting. Dit is niet in het belang van de fokker, het dier en het ras.

Penn-Hip methode
Op dit moment komt er vanuit Amerika een nieuwe methode van HD-onderzoek: de PennHip-methode. Bij dit onderzoek wordt er gemeten hoeveel speling er bestaat tussen heupkop en heupkom door middel van druk en distractie van de heupgewrichten. Hieruit wordt een index berekend. Dit geeft al op jonge leeftijd een indicatie voor de kwaliteit van de heup op latere leeftijd. Omdat dit een pijnlijk onderzoek is gebeurt dit onderzoek onder narcose. Het geeft (ook daarom) objectievere resultaten. Dierenkliniek "Brouwhuis" is voorbereid op deze methode. Deze methode zal uiteindelijk de officiële opvolger van de huidige Norberg-meting worden.

Archief
Alle foto's die in onze kliniek gemaakt zijn worden zorgvuldig gearchiveerd en bewaard gedurende tenminste 10 jaar. Hierdoor is het mogelijk om foto's van een eerdere datum te vergelijken met huidige opnamen. U kunt een kopie van de foto's van uw dier op verzoek mee krijgen op CD-Rom zodat u deze thuis op uw computer nogmaals kunt bekijken. Uiteraard krijgt u ook een dergelijke CD-Rom mee als uw dier door ons verwezen wordt voor bijvoorbeeld een ingewikkelde operatie.

Röntgenbeveiliging
Teveel röntgenstraling is niet gezond. Door het maken van een aantal foto's bij uw dier zal deze grens echter niet overschreden worden. Vandaar dat het voor uw dier onschadelijk is, zelfs als er relatief veel foto's genomen worden.

Voor de personen die in de ruimte aanwezig zijn geldt veelal een ander verhaal. Röntgenfoto's worden in onze kliniek dagelijks gemaakt. De dierenarts loopt dus iedere dag opnieuw een dosis straling op. De gevaren worden beperkt door ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk mensen aanwezig zijn in de röntgenruimte. Ieder persoon in de ruimte wordt beschermind in de vorm van loodjassen, schildklierbeschermers en loodhandschoenen. Iedere 14 dagen wordt de hoeveelheid röntgenstraling die elke persoon heeft ontvangen gecontroleerd. Zo wordt bijgehouden hoeveel straling de medewerker in de loop van de tijd heeft opgelopen.

Vorige pagina: Laboratorium Onderzoek | Volgende pagina: Echo