Voorste Kruisband

Ligging van de voorste kruisbanden binnen knie

De voorste kruisband (VKB) is één van de 5 belangrijkste gewrichtsbanden die het kniegewricht stabiel houden. Deze stabiliteit is belangrijk bij het functioneren van het gewricht. De voorste kruisband kan bij honden van elke leeftijd en van ieder ras geheel of gedeeltelijk scheuren, wat ernstige kreupelheid veroorzaakt. De oorzaak is in vrijwel alle gevallen trauma, in het bijzonder plotse draaiende bewegingen kunnen resulteren in een scheuring. Jonge honden van vooral grote snelgroeiende rassen zijn extra gevoelig, zij kunnen lijden aan vroege degeneratie van de voorste kruisband, daardoor is een kleiner trauma nodig om de band te laten scheuren. Andere gewrichtsaandoeningen in de knie kunnen het risico op een gescheurde voorste kruisband verhogen.

Ontstaan
De kruisbanden zijn twee banden die kruislings tussen scheenbeen en dijbeen gespannen zitten. Ze dienen om deze twee botten - ten opzichte van elkaar - vast te houden. Het is meestal de voorste kruisband die scheurt. Als deze band kapot is, heb je te maken met een instabiele knie. Dijbeen en scheenbeen schuiven over elkaar, waardoor de meniscus, een kraakbeentje die tussen deze botten ligt, overbelast wordt en ook kan scheuren. Het grootste risico om een kruisband te scheuren ontstaat door een combinatie van overstrekken en draaien van de knie. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer het dier in een gat stapt, uitglijdt, of met spelen een ongelukkige beweging maakt.

Voorkomen
Gescheurde kruisbanden zien we bij alle rassen. Boxers, Rottweilers, Chowchow, Terriërs en oudere kleine rassen zijn hier wel gevoeliger voor.

Röntgenfoto van het kniegewricht met een voorste kruisband ruptuur

Symptomen
Dieren die een gescheurde voorste kruisband hebben, zijn altijd acuut kreupel in de betreffende achterpoot. Meestal is hier een bepaalde mate van trauma aan vooraf gegaan, een moment waarop de hond opeens piept of jankt. In eerste instantie wordt de poot in het geheel niet belast, later probeert de hond er misschien wel op te staan, maar niet van harte. Rondom het kniegewricht ontstaat er een zwelling, dit komt doordat het gewrichtskapsel overvuld raakt met gewrichtsvloeistof ten gevolge van de beschadiging en de instabiliteit.

Diagnose
Om vast te stellen of een dier een gescheurde kruisband heeft is een zorgvuldig orthopedisch onderzoek nodig. Hierbij letten we vooral op de mate van speling in de knie. Als de kruisband gescheurd is kunnen dijbeen en scheenbeen ten opzichte van elkaar verschuiven. Tevens vinden we vaak een overvulling van de knie en soms pijn bij het buigen en strekken. Om dit onderzoek goed te kunnen uitvoeren is ervaring nodig. Het gaat meestal om subtiele veranderingen in de beweeglijkheid van de knie. Een röntgenfoto is noodzakelijk om de knie in zijn geheel goed te beoordelen en de diagnose te bevestigen. Bovendien kan men de operatie beter voorbereiden en onverwachte complicaties voorkomen.

Behandeling

Onze chirurgen bezig met de operatie (foto Carmen Alink)

Een knie met een gescheurde kruisband is ernstig beschadigd. Door de instabiliteit zal het gewricht vervroegde slijtage (arthrose) gaan vertonen. Met rust, bandages en oefenen zal zelden volledige genezing optreden. Alleen bij een overrekking of gedeeltelijke scheur zal hiermee resultaat verkregen worden. Als de band geheel doormidden is, is chirurgie altijd noodzakelijk. Deze operatie vindt bij voorkeur binnen 7-10 dagen na het ontstaan plaats. De secundaire slijtage (arthrose) wordt dan zo veel mogelijk beperkt. Tijdens de operatie worden de restanten band verwijderd en de knie nagekeken op verdere beschadigingen. Bij dit laatste moeten we vooral aan een beschadigde meniscus denken. Vervolgens wordt de knie gestabiliseerd. Hiervoor bestaan vele technieken en de keuze is afhankelijk van soort, grootte van de hond en de voorkeur van de chirurg. Het is een langdurige operatie en de hond ligt onder algehele narcose gedurende 2 tot 3 uur. Het is bij deze operatie belangrijk dat een praktijk over een ervaren chirurg en goede bewakingsapparatuur beschikt, zodat de operatie zo veilig mogelijk wordt uitgevoerd. Na de operatie mag de hond beperkt bewegen, aan de lijn en vooral niet spelen of trappen lopen etc. Daarna mag de hond langzaam weer meer gaan doen. In de meeste gevallen is een goed functieherstel mogelijk.

Bij rassen die erg gevoelig zijn voor het krijgen van een gescheurde kruisband kan de aandoening na enige tijd ook in de andere knie optreden. Dan kan ook deze knie worden geopereerd. Honden die al enige mate van slijtage in de knie vertonen kunnen het beste na de operatie op speciale voeding met gewrichtsondersteunende ingrediënten worden gezet. Soms is hierbij het geven van aanvullende medicatie welke pijnstillend en ontstekingsremmend werkt aan te bevelen.

Na de ingreep is het verstandig te starten met het Arthroseregime dat bestaat uit ontstekingsremmers (elke dag of een tablet per maand), gewichtsverlies en Hill's J/D. Lees verder bij Orthopedie.

Preventie
Een steile stand van het achterbeen (rechte hak) zoals we bij Boxers, Chowchows en Rottweilers zien leidt tot een zware belasting van de voorste kruisband. Deze honden zullen dus gemakkelijker hun band scheuren dan dieren met een betere stand. Verder kan iedere hond een ongeluk krijgen, dus deze problemen voorkomen lukt niet altijd. Wees wel voorzichtig met ruwe spelletjes op een gladde ondergrond zoals parket en ijs, met name bij een grote hond die nog in de groei is. Zware honden zullen eerder slijtage van hun gewrichten vertonen door de overmatige belasting. Het is daarom belangrijk om te zware honden rigoreus af te laten vallen.

Medische kosten voor honden kunnen verzekerd worden, de kosten die gepaard gaan met behandeling van een voorste kruisband ruptuur worden dan grotendeels vergoed.