Deel 115: Buikvliesontsteking bij het konijn

Ik was druk bezig met het voorbereiden van onze Konijnenavond van eind april. Een deel van de presentatie, die bedoeld was voor eigenaren had ik al af. Over voeding, nieuwe soorten hooi en de calciumhuishouding van het konijn zou het in ieder geval gaan. Maar mijn grote vraag was, hoe kan ik op een leuke manier laten zien wat er allemaal mogelijk is aan onderzoek en behandeling bij het konijn. Ik was bang dat het een saaie opsomming zou gaan worden van bloedonderzoek, röntgen en een sterilisatie konijn. Maar toen kwam Bailey, het konijn van een van onze assistentes, in de problemen. Direct een goede casus voor de toeschouwers.

Bailey is een stevige Franse hangoor van twee jaar. Elk half jaar werd hij, zoals je verwacht van een paraveterinair, netjes gevaccineerd tegen myxomatose en vhs. Hij zit altijd samen met zijn maatje Baco in de tuin van onze assistente Krissy. Daar terroriseert hij de boel. Zeker als Krissy aan komt lopen met voer (of gewoon haar boterham eet), dan wordt ze letterlijk aangevlogen door twee konijnen. Maar de laatste tijd was Bailey niet meer zo fel. Hij verloor langzaamaan ook wat gewicht. Een week eerder was Bailey al bij mijn collega geweest voor deze klachten. Die had geconstateerd dat er enkele kiezen te lang waren. Hij had direct ingegrepen en onder narcose de kiezen bijgeslepen tot normale lengte. Maar de dagen na die ingreep bleef Bailey tè rustig. Ook was hij weer afgevallen ondanks de behoorlijke hoeveelheid dwangvoeding - Critical Care - die Krissy erin bleef pompen.

Bij mij op de behandeltafel moest Bailey weer een heel onderzoek doorstaan. Alles werd gecontroleerd: oren, gebit, lymfeknopen, longen, hart en buik. In zijn buik voelde ik iets abnormaals. Aan de rechterzijde, de plek waar normaal vooral dunne darmen te voelen zijn, zat een dikte. De dikte was vrij onregelmatig en zo’n 6 à 7 centimeter groot. Veel van de andere darmdelen waren gevuld met iets teveel lucht. Zijn maag en caecum waren normaal gevuld. Ook had Bailey nog behoorlijk wat keutels in zijn colon. Maar die dikte, die hoorde daar niet.

We besloten eerst bloedonderzoek te doen en daarna röntgenfoto’s te maken. De afname van het bloed ging gemakkelijk uit de achterpoot, uit de Vena saphena. Bloedapparatuur is gelukkig op de praktijk aanwezig, dus na tien minuten kon ik al zien dat er iets niet klopte. Zijn hematocriet (aantal rode bloedcellen) was veel te laag, 23% in plaats van de minimaal vereiste 37%. Maar naast deze bloedarmoede was er ook sprake van een afwijkend aantal witte bloedcellen, wat hem met name zat in de te lage hoeveelheid aan lymfocyten. Lever- en nierwaarden waren wel normaal. De gedachte ging direct uit naar een proces waarbij bloed verloren ging of versneld werd afgebroken, mogelijk een ontsteking. We moesten die röntgenfoto hebben.

De röntgenfoto’s bevestigden wat ik eerder in de buik voelde, normale maagvulling, gas in de dunne darmen en een normaal caecum. Er leek wel een sluiering over de foto van de buik te zitten, wat vaak een teken is van vocht in de buik. Op de plaats van de dikte was er niet iets heel duidelijks te zien. Maar we waren bang voor een peritonitis. Met Krissy besprak ik de mogelijkheden. Zij maakte zich natuurlijk ook zorgen over die dikte in de buik van Bailey. We besloten om te gaan opereren om te zien wat er zich precies afspeelde in de buik, waarom er bloedarmoede was opgetreden. De operatie planden we voor drie dagen later, want Krissy moest een en ander thuis bespreken, aangezien Krissy niet de enige baas van Bailey was. Krissy begon wel met antibioticum injecties en ging door met het dwangvoeren.

Drie dagen later was de bult nog steeds te voelen in de buik. We herhaalden de hematologie en ook nu was de hematocriet te laag, 22%. Het totaal aantal witte bloedcellen was gestegen, waarbij met name de neutrofiele granulocyten waren toegenomen. Deze combinatie was voor ons reden genoeg om te gaan zoeken naar een actief ontstekingsproces in de buik.

Na een goede pijnstilling en gasnarcose kon ik beginnen met snijden. Met het openen van de buikwand kwam er direct wat helderrood vocht naar buiten. Na wat zoeken vond ik de verdikking in de buik. Het bleek een verkleving te zijn van de darmscheil, waarin een stuk dunne darm was gedraaid. Aan de onderzijde van deze verkleving zat een witte fibrineprop aan de darm. Ook aan het colon zat zo’n zelfde fibrineprop. Met de andere organen was niets mis. Maag, nieren, lever, milt en blaas zagen er prima uit. Dus probeerde ik iets van de verklevingen los te maken, maar dat was nog niet zo gemakkelijk. Een aantal bloedvaten uit de scheil zaten in de verkleving vast, dus kon ik niet teveel manoeuvreren. De vraag was natuurlijk of de verkleving en de fibrineproppen leefbaar zouden zijn. En hoe wisten we zeker dat we geen verdere verklevingen zouden krijgen?

Krissy, die de hele operatie volgde, vroeg terloops of het wel zinvol was om Bailey weer wakker te laten worden. Dat was natuurlijk de meest zinvolle en moeilijke vraag tijdens deze ingreep. Waren de klachten en de verklevingen zo erg dat Bailey er meer problemen aan over zou houden? Of zou het met de juiste behandeling wel weer goed komen? Samen besloten we tòch om het te gaan proberen. Maar we moesten wel weten waar we tegen gingen vechten. Met een steriele swab bemonsterde ik wat buikvocht voor een bacteriekweek. Daarna mocht de buik dicht.

De antibioticuminjecties werden voortgezet, maar Bailey kreeg nog meer medicijnen. Metacam tegen pijn, primperid om de eetlust te verbeteren en sucralfaat om maag en darmen van binnenuit te beschermen. Krissy mocht zelf ook nog doorgaan met het dwangvoeren. Binnen een paar dagen leek Bailey wat op te knappen. Hij begon zich te verzetten tegen de sucralfaat en later ook tegen het dwangvoer. Na een week volgde de uitslag van de bacteriekweek. We hadden te maken met een bacterie van het type Bacillus, die goed gevoelig was voor de meeste antibiotica, ook de door ons gebruikte.

Inmiddels zijn we drie weken na de operatie en is net de laatste antibioticuminjectie gezet. Bailey is weer een halve kilo aangekomen en haalt weer “konijnenkwaad” uit in de tuin van zijn baas. De verkleving is wel iets kleiner dan voorheen, maar nog steeds te voelen. De grote vraag blijft wat de reden was voor de peritonitis. Het meest waarschijnlijke is dat Bailey een keer iets gegeten heeft wat niet verteerbaar was en op enkele plaatsen de darm heeft beschadigd. Maar of dat nu een stuk hout is geweest of een spijker uit timmerwerk is niet meer te achterhalen. Gelukkig voor Bailey bleken de beschadigingen mee te vallen. De toekomst zal uitwijzen of de verklevingen nog roet in het eten kunnen gooien. In ieder geval is Bailey weer even vogelvrij!

Stijn Peters, dierenarts

Konijnenavond gemist? Donderdag 25 juni wordt de konijnenavond herhaald. Voor iedereen met interesse over de gezondheid van het konijn. Aanmelden is gewenst en kan via 0492-515977 of info@dierenkliniek.com.