Deel 92: Pijn?

Voelt een dier pijn?

Het antwoord op deze vraag is: JA!!!

Het is erg maar waar: onze huisdieren lijden vaker pijn dan wij denken.

Wetenschappers zijn het erover eens dat dieren pijn net zo ervaren als wij mensen, alleen tonen zij het anders. Wanneer een mens pijn voelt schreeuwt hij het uit. Maar wanneer een dier pijn ervaart zal deze dit tonen met tegenovergesteld gedrag. Het zal zich terug trekken en juist stil zijn. Het verschil tussen mens en dier zit in de ontwikkelingsgeschiedenis. De hond leeft van nature in een roedel. Wanneer hij zwakte toont daalt hij in rangorde, daarom zal hij pijn zo lang mogelijk verbergen. Ook andere dieren zoals konijnen en cavia’s zullen pijn niet snel tonen. Doordat ze prooidier zijn, en pijn een teken van zwakte is, maken ze dan grote kans om aangevallen te worden.

Wat is pijn?
Pijn begint bij de zenuwuiteinden die geprikkeld worden of door het beschadigd zijn van zenuwen. Die prikkels, elektrische signalen, worden via de pijnbanen doorgegeven aan het ruggenmerg en tenslotte aan de hersenen. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen acute pijn en chronische pijn. Acute pijn ontstaat plotseling en gaat relatief snel weer over. Bij acute pijn hebben we te maken met wonden, maar ook bij een operatie ontstaat acute pijn. Bij chronische pijn hebben we het over een vaak langzaam opkomende pijn. Deze is meestal het gevolg van aandoeningen aan het bewegingsapparaat, dus botten, gewrichten, spieren en banden.

Invloed van pijn
Voornamelijk chronische, maar ook acute pijn veroorzaakt bijwerkingen op vele lichaamsfuncties. De volgende lichaamssystemen worden door pijn negatief beïnvloed: hart en bloedsomloop, ademhalingssysteem, maagdarmkanaal, hormonaal systeem en zenuwen en spieren. Daarnaast wordt de wondgenezing na een operatie door pijn vertraagd.

Hoe kunt u zien dat uw dier pijn heeft?

Hond
Het gedrag dat een dier met pijn vertoont is afhankelijk van diersoort, maar ook van het ras, het karakter en de opvoeding. Een hond met pijn kan zich op de volgende manieren gedragen:

  • Anders bewegen, om bijvoorbeeld gewrichten te ontzien,
  • Vermijden van bepaalde bewegingen: niet meer tegen u opspringen of geen trappen meer willen lopen.
  • Zich terugtrekken op een rustige plaats en zo min mogelijk doen.
  • Grommen of dreigen naar gezinsleden, wanneer bij het aaien een pijnlijke plek wordt aangeraakt.
  • Stereotype gedrag zoals het constant likken van de voorpoten. Hierdoor maakt het lichaam zelf endorfine aan, een soort natuurlijke pijnstiller.
  • Minder eten en drinken. Het resultaat is: uw hond valt af.

Kat
Een kat reageert heel anders op pijn dan een hond. Het natuurlijke instinct van een kat die pijn lijdt is weg te rennen van datgene wat de pijn veroorzaakt. Wanneer u de kat benadert zal ze proberen te vluchten. Kan dit niet, dan zal de kat zich uiten met agressie. Andere gedragingen zijn:

  • Verstoppen, katten zoeken vaak een plek op waar ze met rust gelaten worden.
  • De houding verandert. De kat gaat bijvoorbeeld ineengedoken zitten.

Knaagdieren en konijnen
Bij acute pijn wil een cavia of een konijn nog wel eens heel hard gillen of bijten. Maar wanneer een van deze dieren zich ziek voelt zal hij dit zo lang mogelijk verbergen. Een eerste teken van ziekte bij een knaagdier of konijn is vaak gewichtsverlies. Ons advies is om uw dier wekelijks te wegen. Als een knaagdier of konijn duidelijke symptomen van ziekte vertoont betekend dit meestal, dat de ziekte al in een ver stadium is gevorderd. Bovenstaande gedragingen zijn slechts richtlijnen. In tegenstelling tot onszelf, zijn de mogelijkheden waarop onze dieren pijn kunnen mededelen beperkt. U kent uw dier zelf het beste, daarom is het belangrijk om zelfs lichte tekenen waar te nemen en naar de oorzaak te zoeken.

Pijnbestrijding
Pijnbestrijding is een van de belangrijkste behandelingen bij veel aandoeningen. In onze kliniek maken wij voornamelijk gebruik van zogenaamde NSAID’s, zoals Metacam en Rimadyl. Dit zijn middelen die naast een pijnstillende werking, tevens koortswerend en ontstekingremmend werken. Om die reden zijn ze voor veel verschillende behandelingen in te zetten.

Voorbeeld bij Acute pijn
Rondom een operatie is pijnstilling cruciaal. Deze wordt vóór de operatie toegediend én de dagen erna. Door een specifieke behandeling met de juiste medicatie herstelt uw dier na de operatie sneller. Bovendien wordt het genezingsproces positief beïnvloed. Voorbeeld bij Chronische pijn
Bij gewrichtsklachten zorgt de remming van de ontstekingsreactie dat het gewricht tot rust komt. De zenuwen worden niet meer geïrriteerd en daardoor neemt de pijn ook verder af. Naast medicatie zijn rust en gewichtscontrole erg belangrijk voor de behandeling van gewrichtsklachten.

Bianca, Paraveterinair
Dierenkliniek "Brouwhuis"