Dermatologie
 |
| Een kale plek in de vacht is een van de kenmerken van een dermatologisch probleem. |
Huidproblemen komen bij alle diersoorten voor en op elke leeftijd. De klachten variëren net zoals de oorzaken. En de duur van de klachten verschilt van enkele dagen, maanden of jaren tot levenslang. Daarom is de dermatologie, de geneeskunde van de huid, zo'n ontzettend ingewikkeld en uitgebreid vakgebied.
Het eerste onderzoek
Tijdens het eerste onderzoek van de patiënt met een huidprobleem zijn een aantal zaken belangrijk. Als eerste de anamnese, het verhaal van de eigenaar van het dier. Wat wij willen weten is hoe lang de klachten al bestaan, of ze verbeteren of verergeren, of ze variëren met de seizoenen en of de huid jeukt. Ook willen we weten of er andere dieren of mensen met vergelijkbare huidklachten zijn, omdat sommige huidproblemen besmettelijk zijn voor dier en mens.
Als tweede zal de dierenarts het dier onderzoeken. Daarbij wordt gelet op de locatie en de uiterlijke kenmerken van de huidaandoening. Meestal wordt dit onderzoek gevolgd door een aanvullend onderzoek. Dit kan op zijn beurt bestaan uit een plakbandmonster, afkrabsel of biopt. Onder de microscoop kan dan gezocht worden naar de oorzaak van het huidprobleem.
 |
| Microscopisch beeld van een Demodex schurftmijt. De mijt bevindt zich in de haarfollikel en is met een afkrabsel aan te tonen. |
Oorzaken
We kennen diverse huidproblemen. De klachten en de behandeling zijn per aandoening verschillend. Hieronder worden een aantal huidaandoeningen beschreven:
- Parasieten
Bij jonge dieren zien we vaak parasieten als oorzaak van de klachten. Dit kunnen mijten zijn, zoals Demodex (puppyschurft) of vlooien. Maar ook huidschimmels behoren tot de groep van de parasitaire aandoeningen. Alle diersoorten kunnen last hebben van deze parasieten en de klachten variëren dan ook van kale plekken of roodheid tot jeuk en schilfers. De behandeling bestaat uit bestrijding van de parasiet en/of schimmels. - Allergie
De volgende belangrijkste groep, waar dieren van alle leeftijden mee te maken kunnen hebben is de allergie. Dieren met een allergie hebben meestal kale plekken en jeuk. Daarnaast kunnen er bultjes, schilfers en korsten ontstaan door het krabben. De bekendste allergie is de vlooienallergie, waarbij de beet van een vlo een heftige reactie teweegbrengt. Een voedingsallergie komt echter geregeld voor. Het is een reactie op een stof in de voeding. Meestal is dit een eiwit van bijvoorbeeld kip, lam, rund, ei, melk of soja. In een heel uniek geval kunnen ook gebruiksvoorwerpen zoals de voerbak of drinkbak leiden tot een allergie, vergelijkbaar met de menselijke zinkallergie. Als laatste bekende allergie komt de atopie ook voor bij dieren. Een atopie is een allergie voor stoffen in de lucht en is vergelijkbaar met hooikoorts bij de mens. Alleen bestaan de klachten bij dieren niet uit luchtwegproblemen, maar uit huidproblemen. De uitwerking van een allergie kan behoorlijk wat tijd en geld kosten. Uiteindelijk is het doel om de klachten van het dier op een goede en veilige manier te voorkomen. Op deze manier wordt voorkomen dat een dier langdurig prednison of vergelijkbare medicijnen nodig heeft, die niets doen aan de oorzaak maar alleen de symptomen verlichten.
Tumoren en kanker
Microscopisch beeld van een Mastcel in een preparaat met verder alleen rode bloedcellen en een enkele ontstekingscel (linksonder).
Een veel voorkomend probleem van de oudere hond is kanker. Deze bulten komen nogal eens tot uiting aan de buitenkant van de huid. Kanker ontstaat wanneer een cel zich onttrekt van de normale celcyclus. De cel deelt zichzelf en vormt een hoopje cellen die allen gelijk zijn aan de originele cel. Wanneer de afweer deze cel niet verwijdert, spreken we van een tumor of kanker. De kanker kan goedaardig zijn, zoals bijvoorbeeld bij een vetbult (lipoom). Maar ook kwaadaardige tumoren zijn mogelijk, waaronder de mastceltumor (mastocytoom) en het plaveiselcelcarcinoom. De behandeling van de meeste tumoren bestaat uit het verwijderen van de bult. Voor kwaadaardige tumoren is soms nog een aanvullende behandeling met chemotherapie nodig.- Secundaire klachten
Soms is een huidprobleem slechts een uiting van een ander lichamelijk probleem. Hierbij spelen hormonen vaak een rol. Zo geldt voor de hond de ziekte van Cushing als belangrijke diagnose bij een kaalheid van de flanken. De zogenaamde seizoensgebonden kaalheid of Seasonal Alopecia is een onschuldige variant van deze kaalheid. De kat kan bij een tumor van de alvleesklier een extreem huidprobleem ontwikkelen met schilfers, korsten en kaalheid. Bij de fret zien we de kaalheid nogal eens bij een bijnierprobleem, bij de cavia door een eierstokcyste.
Vorige pagina: Bijzondere Dieren | Volgende pagina: Kunstmatige Inseminatie